09-10 ARALIK 2007 tarihlerinde Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği öncülüğünde Ankara’da düzenlenen “DEMOKRASİNİN İNSAN HAKLARI ÜZERİNE ETKİLERİ” konulu sempozyum, Avrasya coğrafyasından 17 ülkeden İnsan Hakları kuruluşlarının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan sunumlar ve tartışmalar sonucunda, katılımcıların tekliflerinin değerlendirilmesine ve görüşmeler sonucunda alınmış olan kararların sonuç bildirgesi olarak kamuoyuna duyurulmasına karar verilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda;
- Bir araya gelen kuruluşların başkanları, Avrasya coğrafyasında yürütülecek insan hakları ile ilgili çalışmalarda daha etkin rol üstlenilmesi amacı ile Abdullah BUKSUR’un Kurucu Başkanlığında “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” adı altında bir federasyon kurulmasına,
- Avrasya çerçevesinde bu güne kadar yapılan her türlü asmilasyon, etnik temizlik, soykırım, katliam vb. insan hakları ihlalleri ile ilgili geniş kapsamlı ortak raporlar hazırlanması ve hazırlanan bu raporların Birleşmiş Milletler, Afrika İnsan Hakları Federasyonu, ABD de bulunan İnsan Hakları örgütleri, Avrupa Birliği ve diğer ilgili platformlara sunulmasına,
- İnsanların en temel hakkı olan, can ve mal güvenliğini ortadan kaldıran her türlü terörün kınanmasına ve PKK terör örgütünü “Terör Örgütü” olarak kabul edilmesine,
- 10 Aralık Dünya İnsan Hakları gününün aynı zamanda “Avrasya’da Yaşayan İnsanlara Karşı Mezalim ve Soykırım” gerçeğini dünyaya duyurmak için çalışmalar yapmak üzere Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği koordinatörlüğünde, daha sonra “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu”na devredilmek üzere bir komisyon kurularak çalışmalara başlamasına,
- Avrasya Coğrafyasında “İnsan Hakları” ile ilgili olumlu gelişmeler tüm katılımcılarca takdir edilirken, bu anlamda hala yaşanan olumsuzlukların bir an önce ortadan kaldırılmasına yönelik olarak; kurulmasına karar verilen “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çerçevesinde, Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği öncülüğünde çalışmalarda bulunulmasına,
- Dağlık Karadağ’da Ermenilerce yapılan insan hakları ihlalleri ve Hocalı katliamının soykırım olarak tanınması ve bu konuda hazırlanacak belgelerin dünya kamuoyuna duyurulmasına,
- Azerbaycan’da yaşanan demokratik gelişimlerin, insan hakları alanında yansıması yönünden sürece yapıcı önerilerle destek verilmesi bu sürecin ayrıca katılımcı taraflarca da desteklenmesine,
- 1974 yılı öncesi, Kıbrıslı Rumlar tarafından, Kıbrıslı Türklere yapılan soykırım amaçlı, etnik temizliğin dünya kamuoyuna duyurulmasına,
- Ukrayna’da gelişmekte olan demokrasinin Kırımda gelişen olumsuzlukları giderecek yönde olumlu adımlar atmasını ve Ukrayna halkına açlık biçiminde uygulanan etnik temelli yok etmenin, Kırım Tatarlarına karşı da sürgün ve buna bağlı etnik yok etme biçiminde uygulandığını Ukrayna başta olmak üzere diğer ülkelerin tanımasına yönelik adımlar atılmasına,
- Moldova’da Gagavuz Türklerine yapılan Ağaçlık soykırımı ve Sibirya’ya sürgün konusunda ilgili ülke nezdinde tanıma ve iade-i itibar konusunda çalışmalar yapılmasına, yine bu ülkede yaşayan Gagavuz Türklerinin eğitim alanında talep ettikleri, “Eğitim - Eğitim materyalleri”nin temini ile ilgili eksikliklerin giderilmesine yönelik olarak, ilgili ülke nezdinde gerekli girişimlerde bulunulmasına,
- Batı Trakya’da, AB üyesi Yunanistan tarafından, Türk toplumuna uygulanan ayrımcılık ve asimilasyon politikalarına son verilmesi, bu konuların ilgili ülke ve AB nezdinde, “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çatısı altında, Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği koordinatörlüğünde takip edilmesine,
- Gürcistan’da Milli Azınlıklar ve etnik topluluklarına karşı uygulanan her hürlü ayrımcılık ve asimilasyon politikalarına, ilgili hükümet tarafından biran önce son verilmesini, Türk toplumunun can ve mal güvenliğinin sağlanması konusunda çalışmalar yapılması ve bu çalışmaların “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çatısı altında Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği koordinatörlüğünde ilgili ülke sivil toplum kuruluşları ile birlikte takip edilmesine,
- Irak’ın kuzeyinde ortaya çıkan fiili durumdan etkilenen Türkmenlerin insanca yaşayabilmeleri için can ve mal güvenliği başta olmak üzere temel hak ve özgürlüklerden faydalanabilecekleri hukuki düzenlemelerin yapılması için gerekli çalışmaların yapılmasına,
- Afganistan’da yaşanmakta olan insanlık dışı mezalime son verilmesi, Afganistan da yaşayan tüm halklara karşı yürütülmekte olan hak ve özgürlüklere yönelik tehditlerin durdurulması için gerekli girişimlerde bulunulmasına ve bu konuda, “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” Afganistan da bulunan insan hakları kuruluşu ile birlikte, insan hakları raporu hazırlanmasına,
- Doğu Türkistan’da yaşanmakta olan insanlık dışı asimilasyon politikalarına son verilmesine ve bu konunun uluslararası boyuta taşınması için rapor çalışmalarına başlanmasına,
- Bulgaristan’da Demokrasi ve insan hakları konusunda yaşanan sürecin geliştirilmesine, bu gelişimin bölge ülkelerine örnek olması amacı ile; Sn. Metin Süleyman’ın önerisi doğrultusunda, kurulmasına karar verilen “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çatısı altında, Bulgaristan İnsan hakları kuruluşunun öncülüğünde, Sofya da 2008 yılı Nisan ayında bir toplantı düzenlenmesine karar verilmiştir.
- Makedonya’da AB normlarında yer alan milli azınlıklara yönelik “parlamento temsili ile ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması konusunda girişimlerde bulunulmasına,
- Bosna Hersek’te yaşanan vahşetin “Soykırım” olarak kabul edilmesinin tüm katılımcılarca olumlu bulunduğu ancak, insanlık suçunun ortaya konulmasına rağmen suçluların aklanması, kınanmış; Birleşmiş Milletlerin – Lahey Adalet divanının güvenilirliğine olumsuz etki ettiği vurgulanmıştır. Bosna Hersek’te yaşanan “soykırım”ın bir an önce maddi ve manevi tazminatının ödenmesi, suçluların bir an önce cezalandırılmasının uluslararası kuruluşlardan ve ilgili ülkelerden talep edilmesini,
- Kosova’da yaşanan sürecin dikkatle takip edilmesini ve etnik olarak var olan halkların Kosova Anayasası’nda tanımlanması için her seviyede bir an önce girişimlerde bulunulmasına,
- Tüm katılımcılar olarak Avrupa Birliği’ne bağlı bazı ülkelerde temel insan hakkı olan düşünme ve ifade özgürlüğüne tamamen aykırı olarak uygulamaya konulmuş / konulmaya çalışan “Ermeni Soykırımı yoktur diyenlerin yargılanması” uygulamasının ortadan kaldırılması için ilgili ülke ve kuruluşlar nezdinde girişimde bulunulmasına,
- Azerbaycan Türklerine karşı Ermeniler tarafından yapılan soykırımın ilk başlangıç tarihi olan 1918 yılının, 2008 yılında 90. yılı münasebeti ile; bu konuyla ilgili 2008 yılında Bakü’de Ermenilerce Türklere yapılan “soykırım” anma toplantısı yapılmasına, alınacak soykırım kararının uluslararası insan hakları kuruluşlarına bildirilmesine,
- Avrupa Birliği bünyesinde bulunan Almanya, Fransa, Hollanda ve diğer ülkelerde soydaşlarımıza karşı ortaya konulan ayrımcılık ve asimilasyon politikalarının yerinde tespit edilmesi ve insan hakları – özgürlükler çerçevesinde gerekli girişimlerde bulunmak üzere çalışmalar yapılması; bahse konu ülkelerde yaşayan ve insan hakları konusunda faaliyet gösteren kişi ve kurumlar ile kurulmasına karar verilen “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çatısı altında Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği koordinatörlüğünde çalışmalar yapılmasına,
- Avrasya coğrafyasında bulunan ülkelerin ders kitaplarında bulunan kin ve düşmanlığı öven sözlerin çıkarılması, Milletlerin kutsallarına saygı gösteren bir kültürün bölgede hâkim olması için çalışmalar yapılmasına,
- Demokrasinin var olması için hukukun üstünlüğüne dayalı insan hak ve özgürlüklerini hayata geçirmek ve geliştirmek amacı ile Avrasya coğrafyasında kurulmasına karar verilen “Uluslararası İnsan Hakları Avrasya Federasyonu” çatısı altında eğitim çalışmalarına hız verilmesine,
Tüm katılımcıların oybirliği ile karar verilmiştir.
Abdullah BUKSUR
Türk Dünyası İnsan Hakları Derneği Gn. Bşk.
Novella Caferova – Elnur Cemilli ( Azerbaycan Kadın Hakları Der.)
Emete Gözügüzelli (KKTC Demokrasi ve İnsan hakları Örgütü)
Enes İbrahim (Makedonya Güneş Kardeşliği Derneği )
Enedin Bisevac (Bosna Hersek İnsan Hakları Kuruluşu)
İbrahim Arslan (Kosova Ombudsperson Enstitüsü Basın Sözcüsü)
Tülay Bekaroğlu (Batı Trakya İnsan Hakları ve Özgürlükler Derneği)
Metin Süleyman (Bulgaristan Hak ve Özgürlükler Partisi)
Sabri Alagöz (Bulgaristan Gazeteciler Cemiyeti)
Zaur Khalilov–Leila Süleimanova (CIF – Gürcistan Kadın Hak. Der.)
Nadir Bekirov (Ukrayna – Kırım Hakları Araştırma ve Destekleme Fondu Başkanı)
Toudor Zanet (Moldovya – Gagavuz Yeri İnsan Hakları Kuruluşu)
Tursun İslam (Kırgızistan Demokrasi ve İnsan Hakları Derneği Bşk.)
Enver Sedat (Afganistan Demokrasi ve İnsan Hakları Derneği)
Erkin Emet (Uluslararası Uygur İnsan Hakları Derneği)
Mehmet Samancı (Irak İnsan Hakları Merkezi Başkanı)
Siyasi ve Akademik Kimlikleriyle Katkı verenler: Ganire Paşayeva (Azerbaycan Milletvekili) – Metin Süleyman ( Bulgaristan Milletvekili) - Prf. Dr. Habib Derzinevesi (İran) - Doç. Dr. Kurbanov Rahmankulu Esirgapoviç (Özbekistan Dev. Üni. Huk. Fak. Dek.) - P.Oyunchimey (Moğolistan)
